vrijdag 25 juni 2010

Nepkampioenen


Ik heb niets tegen Italianen in het algemeen. Dat vermoed ik althans, ik ken er eigenlijk geen. Maar al zolang als ik mij herinner heb ik iets tegen Italiaanse 'sporters'. Deze antipathie berust geheel en al op de Italiaanse opvatting van sport: niet 'de beste' hoort te winnen, maar 'de Italiaan' - koste wat kost en bij voorkeur met onsportieve middelen, heb ik het idee.
Ik herinner mij een atletiek-WK dat plaatsvond in Rome, waar een Italiaanse verspringer kans maakte op een medaille. De atleet in kwestie was op de dag van de wedstrijd hopeloos uit vorm, maar geen nood - Italiaanse officials voegden zonder blikken of blozen een kleine halve meter toe aan zijn sprong zodat hij alsnog met een medaille naar huis mocht. Een medaille die hij in dit geval later moest inleveren nadat het Italiaanse bedrog met behulp van televisiebeelden was aangetoond.
Ik herinner mij een bokswedstrijd om de Europese titel in Italië, waar bij een Brit het moest opnemen tegen de Italiaanse titelhouder. De Britse bokser sloeg zijn tegenstander knock out, maar Italiaanse officials tekenden protest aan en eisten een onbeslist, wat betekend zou hebben dat de Italiaan zijn titel behield. De commotie en intimidatie van de jury duurde een half uur. Uiteindelijk maakte de scheidsrechter er een einde aan door de Brit tot winnaar uit te roepen.
Ik herinner mij busladingen Italiaanse wielrenners van wie niemand ooit had gehoord die in de jaren negentig plotseling de ene wedstrijd na de andere wonnen - naar later bleek omdat zij de eersten waren die de dopingkwaliteiten van het medicijn EPO ontdekten.
Ik herinner mij het schandalige getreiter en geprovoceer van de Italiaanse voetbalboef Materazzi in de WK-finale van 2006 ten opzichte van Zinedine Zidane - een speler van een zoveel hoger niveau dan het Italiaanse het schop-/scheldkanon dat die het niet eens waard was zijn schoenen te poetsen.
De eerste Italiaanse wereldtitel in 1934 was vóór mijn tijd, maar naar wat ik erover gelezen heb, was die titel eveneens te danken aan corruptie (omgekochte scheidsrechters), intimidatie en regelrecht geweld (bekwame tegenstanders die door de Italiaanse bandieten meedogenloos uit de wedstrijd werden geschopt.)
Dat alles heeft ertoe geleid dat jaren waarin Italië zich 'wereldkampioen' mag noemen voor mij altijd kampioenenloze jaren zijn geweest. Ik weiger Italiaanse wereldkampioenen te erkennen. Daar zal geen Italiaan van wakker liggen, maar voor mij is het een gewetenskwestie.
Ik ben dan ook bijzonder blij dat Italië er op dit WK helemaal niets van terecht heeft gebracht. Eindelijk een prestatie die de Italiaanse reputatie waardig was! Ik kan daaraan toevoegen dat de uitschakeling van Italië in wat waarschijnlijk de zwakste groep van het hele toernooi was, voor mij geen verrassing betekende. Italiaanse sporters hebben naast hun andere onmiskenbaar slechte eigenschappen ook de neiging 'zwakkere' tegenstanders schromelijk te onderschatten.
Maar genoeg over deze boevenbende. Nederland won gisteren in een wedstrijd om des keizers baard met 2-1 van Kameroen. Ik verneem dat president Biya de hele selectie ontboden heeft voordat de spelers naar hun duurbetaalde banen in Europa mogen terugkeren. Coach Paul le Guen zou om 'garanties' hebben gevraagd dat zijn persoonlijke veiligheid niet op het spel staat en heeft blijkbaar inmiddels het bijltje erbij neergegooid. De spelers zou zijn gevraagd de 60 miljoen frank (meer dan 90.000 euro) terug te betalen die zij als bonus voor het spelen van de eindronde hebben ontvangen.
Mogelijk zijn dat slechts geruchten, maar ze geven de sfeer in het land uitstekend weer. Men schaamt zich voor het zwakke optreden van de 'Ontembare Leeuwen', die hun naam op een WK andermaal niet hebben waargemaakt.
Intussen hoef ik mij over represailles in elk geval geen zorgen te maken. Geen Kameroenees kan de uitschakeling van het nationale elftal aan de spelers en supporters van Oranje wijten...

woensdag 23 juni 2010

Toverdokters


Ik boekte deze reis naar Kameroen vorig jaar in de hoop dat de Afrikaanse teams in een WK op hun eigen continent zouden schitteren - de Ontembare Leeuwen in het bijzonder. Ik hoopte dat de wedstrijd van aanstaande donderdag tussen Otanje en Kameroen een spetterend spektakel zou worden, dat zou uitmaken wie als winnaar van groep E naar de achtste finales zou gaan, en wie als nummer twee.
De bittere praktijk van dit merkwaardige toernooi pakte anders uit. Inmiddels zijn drie van de zes Afrikaanse deelnemers al in de eerste ronde definitief uitgeschakeld, waaronder het gastland - voor het eerst in de geschiedenis van het WK. De kansen van een vierde land, Ivoorkust, bestaan nog slechts in theorie - ik zie de Olifanten het verschil van 9 doelpunten met Portugal niet meer goedmaken in hun laatste wedstrijd. Kameroen, het land met de rijkste WK-geschiedenis van alle Afrikaanse ploegen, kegelde zichzelf zelfs als allereerste uit het toernooi.
Ghana heeft nog een kans, maar moet in zijn laatste wedstrijd aantreden tegen de toernooibikkelaars van de Duitse Mannschaft, en dat geeft geen aanleiding tot opimisme. Algerije zou tegen de VS voor een verrassing kunnen zorgen, maar ook dat lijkt niet al te waarschijnlijk.
Het ziet er dus naar uit dat alle zes deelnemende Afrikaanse ploegen al na de eerste ronde naar huis mogen. Dat is bijzonder triest voor het Afrikaanse voetbal en, gezien het talent waarover de meeste teams beschikken, eigenlijk onvoorstelbaar.
Waaraan is dit collectieve falen te wijten?
Het ligt voor de hand de schuld te leggen bij de gebrekkige coaching. De meeste Afrikaanse voetballers die op het WK actief waren, verdienen hun brood weliswaar bij Europese (top-)clubs, maar daar zijn ze omringd door andere topspelers, worden ze over het algemeen gecoacht door trainers van topniveau en profiteren ze van een goede, zakelijke organisatie. Als ze voor hun eigen land uitkomen worden ze niet alleen geconfronteerd met trainers van aanmerkelijk minder niveau, maar ook met doorgaans amateuristische en soms zelfs ronduit corrupte bondsbesturen.
Ik heb eerder geschreven over de 'hommage' waarmee Kameroens Ontembare Leeuwen door volk en vaderland live op de nationale televisie werden uitgewuifd. Ik betwijfelde toen al of dat bevordelijk was voor de concentratie en het teamgevoel. En als de aanvoerder (tegen wil en dank, heb ik het idee - naar verluidt probeert Samuel Eto'o de steun van zijn medespelers te verwerven door ze met dure cadeaus te overladen) bij zijn nationale elftal te maken krijgt met een derde-rangscoach als Paul Le Guen, waar hij bij Barcelona en Inter trainers als Rijkaard, Guardiola en Mourinho gewend is, hoeft het niet echt verbazing te wekken dat hij nooit het niveau haalt dat hij bij zijn club weet te bereiken.
De vader van het Kameroenese gezin waar ik verblijf, zinspeelde van de week nog op een andere factor. Hij zei me dat Afrikaanse teams in het algemeen en Kameroen in het bijzonder 'zich tegenwoordig voorbereiden zoals Europese voetballers': "En training en conditie en taktiek zijn voor Afrikaanse voetballers niet genoeg. Ze zijn hun Afrikaanse wortels vergeten. Ze maken geen gebruik meer van de traditionele middelen waarover wij beschikken."
Ik had de indruk dat hij het had over 'magische' hulpmiddelen. Het is voor de gemiddelde westerling moeilijk te bevatten hoe sterk het geloof in het bovennatuurlijke in Afrika nog altijd is. Mijn vriend Abdon vertelde me onlangs met een stalen gezicht dat hij een boek had gelezen waarin werd uitgelegd waaraan het westen zijn technologische superioriteit te danken had. Volgens dit boek hebben de Europese 'sorciers' een paar honderd jaar geleden onder leiding van 'Merlin' een vergadering belegd waarbij zij collectief besloten hun magische talenten voortaan nog slechts ten goede aan te wenden. Met onze huidige 'magie scientifique' als resultaat. Het is een boek dat ik graag eens zou lezen, maar Abdon zegt dat hij het kwijt is...
Ik probeerde met hem te redeneren: "Maar 'science' is toch geen 'magie'? Ik ben hierheen gevlogen met een vliegtuig dat werkt volgens wetenschappelijke principes. Een 'sorcier' kan toch geen vliegtuig bouwen, zeker?"
Dat had ik verkeerd gezien, verzekerde Abdon mij. "Onze tovenaars kunnen mensen ook door de lucht laten vliegen, naar Euopa en Amerika zelfs, maar dat is alleen voor negatieve doeleinden."
Dat mag voor een Europeaan onzinnig lijken, maar psychologisch is dit geloof in tovenarij voor de Afrikaan van groot belang. Misschien hebben Afrikaanse voetballers, als ze voor hun nationale elftal uitkomen, inderdaad behoefte aan meer dan alleen 'wetenschappelijke' begeleiding. Misschien hebben de teams inderdaad toverdokters nodig om optimaal te kunnen presteren. En misschien is het dat waaraan het de Afrikaanse ploegen bij dit toernooi heeft ontbroken...

dinsdag 22 juni 2010

Franse revolutionairen en makke Engelse schapen

De farce rondom het Franse voetbalteam houdt aan. Gisteren zagen we een zeer mistroostig en schichtig ogende minister van Sport en Jeugdzaken, Roselyne Bachelot, uitleggen dat de Franse regering moest ingrijpen omdat 'de reputatie van Frankrijk op het spel staat'. Ze zei dat ze de spelers had verteld dat ze 'het imago van Frankrijk hebben bezoedeld' en dat ze 'niet langer helden kunnen zijn in de ogen van onze kinderen'.
Dat lijkt op de gangmakers van deze komieke Franse revolutie weinig indruk te hebben gemaakt, want naar gisteren verluidde overweegt een aantal spelers ook de wedstrijd van vandaag tegen Zuid-Afrika te boycotten. Bondscoach Raymond Domenech maakt intussen een steeds moedelozere en machtelozere indruk. Gisteren verklaarde hij dat hij, na het voor hem persoonlijk venederende voorlezen van het stakingscomminqué van de spelers, had moeten zeggen dat hij het met de actie niet eens was.
De sportkrant L'Équipe liet gisteren geen spaan heel van de opstandige spelers: "Een rebellie? Nee, een kwajongensstreek. Een staking? Nee, een laffe streek. Houdt Uzelf niet voor de gek. De republikeinse solidariteit die onze spelers ten overstaan van de wereld aan de dag legden is slechts een illusie."
Hoe anders gaat het eraan toe in het Engelse kamp. Daar wordt elke schijn van rebellie door bondscoach Fabio Capello hard de kop ingedrukt. Nadat ex-aanvoerder John Terry tijdens een door hemzelf georganiseerde persconferentie had laten doorschemeren dat in het Engelse kamp enige onvrede heerst over het rigoreuze regime van de Italiaan, sloeg Capello gisteren hard terug. Terry had 'een grote vergissing' gemaakt, aldus de bondscoach, die eraan toevoegde dat van een revolutie in het Engelse kamp geen sprake is: "Dit is de vergissing van één speler - meer niet."
Terry had aangekondigd dat de spelers met Capello zouden praten over diens aanpak, maar naar in de Britse media verluidt trok tijdens de teambespreking van de nogal armzalig verlopen wedstrijd tegen Algerije geen speler zijn bek open - ook Terry niet. "Ik heb verschillende spelers erop aangesproken en ik meen dat alleen Terry er zo over denkt", aldus Capello.
We wachten af welk strijdplan het meeste resultaat zal opleveren: de revolutionaire Franse slag of de brave Britse aanpak.

maandag 21 juni 2010

Zelfoverschatting

De gevaren van zelfoverschatting kwamen vandaag duidelijk aan het licht in de match tussen Portugal en Noord-Korea. De Noordkoreanen, die het de huizenhoge favorieten uit Brazilië met een uitermate hechte en goed georganiseerde defensie in hun eerste wedstrijd knap lastig hadden gemaakt, betraden in de wedstrijd tegen Portugal het veld duidelijk met meer aanvallende bedoelingen. Dat is ze lelijk opgebroken. Van een revanche voor de nederlaag in de kwartfinale van het WK van 1966 was nooit sprake. Met 7-0 verliezen is natuurlijk nooit leuk, maar voor de mannen uit Noord-Korea zouden de gevolgen wel eens bijzonder ernstig kunnen zijn. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat hun Grote Leider hen bij terugkomst met open armen zal ontvangen.
Opvallend bij het Portugese doelpuntenfestijn was dat hun vermeende ster Christiano Ronaldo er amper bij betrokken was. Hij scoorde weliswaar één doelpunt, maar dat was een nogal rommelig geval. Eens te meer werd aangetoond dat de voetbalkwaliteiten van de Portugese aanvoerder over het algemeen ernstig worden overschat. Hij beschikt over één schijnbeweging, de dubbele of drievoudige schaar, hij is behoorlijk snel en hij kan een behoorlijke vrije trap nemen, maar daarmee heb je het wel gehad. In de Britse Premier League kwam zijn snelheid goed van pas, maar tegen een goed gepositioneerde defensie komt hij al gauw ideeën tekort.
Als Nederland de achtste finale overleeft, bestaat de kans dat de ploeg van Van Marwijk het in de kwartfinale opnieuw moet opnemen tegen de Portugezen. Benieuwd hoe dat uitpakt na de chaotische schop- en acteerpartij van vier jaar geleden. Als het zover komt, natuurlijk...
Tragisch voor de Afrikanen is dat Ivoorkust nu ook zo goed als uitgeschakeld is. Het verschil in doelsaldo tussen de Olifanten en de équipe van Portugal bedraagt 9. Dat betekent dat Drogba en de zijnen met 9-0 van Noord-Korea moeten winnen. Als Brazilië intussen Portugal verslaat met één doelpunt verschil, plaatst Ivoorkust zich alsnog voor de achtste finale. Dat lijkt te veel gevraagd.
Inmiddels heeft de Franse ploeg gisteren zijn training hervat. Trainer Domenech heeft klaarblijkelijk niet de moed gehad om tegen zijn rebellerende selectie te zeggen dat ze het verder zelf maar moet uitzoeken. Intussen vernemen we dat de spelers vinden dat 'de verrader' uit de selectie moet worden verwijderd. Daarmee bedoelen ze blijkbaar degene die uit de school geklapt heeft over de scheldpartij van Anelka tegen zijn trainer in de rust van de wedstrijd tegen Mexico. Zo te zien kun je zelf als speler nooit meer iets verkeerd doen als je meer dan pakweg een paar ton per maand verdient, zoals de meeste spelers van 'Les Bleus'. Ze hebben de match tegen de Mexicanen toch echt helemaal zelf verloren. (Naar verluidt heeft Anelka tegen Domenech gezegd: "Toi et ton merde de système!" Wat zoveel wil zeggen als: "Jij en je strontsysteem.")

zondag 20 juni 2010

Les Bleus blues

De kwaliteit van het spel mag dan op dit WK te wensen overlaten, wat eromheen gebeurt is onderhoudend genoeg. Hadden we eerder al de komieke wijze waarop de FIFA het Brabantse biermerk Bavaria wereldfaam bezorgde door een stel blondines te laten arresteren voor het overtreden van een wet die om te beginnen nooit had mogen bestaan, vandaag werden we tijdens de wedstrijd Italië-Nieuw Zeeland - die op zijn beurt in een hoogst amusant, want voor de nepkampioenen vernederend gelijkspel eindigde - geconfronteerd met een spelersopstand in het kamp van de Franse ploeg.
De Franse voetbalbond had eergisteren zijn sterspeler Nicolas Anelka naar huis gestuurd omdat hij bondscoach Raymond Domenech had beledigd en vervolgens weigerde zijn excuses aan te bieden. Gisteren zagen we op de Franse zender Canal+ hoe de spelers vóór de openbare training van Les Bleus publiekelijk ruzieden met de trainersstaf en vervolgens collectief de autobus opzochten terwijl hun conditietrainer woedend wegbeende en zijn stopwatch wegsmeet. De spelers kregen vervolgens in hun bus gezelschap van trainer Domenech, die een half uurtje later naar buiten kwam om tegenover het verzamelde journaille een 'communiqué' van de spelers voor te lezen.
De selectie eiste de terugkeer van Anelka, die tegen het verdict van de bond in in Zuid-Afrika was gebleven. Het eerste resultaat van deze door de verslaggevers van Canal+ als 'muiterij' en 'rebellie' omschreven actie, was het ter plaatse opstappen van de Franse delegatieleider, die zei 'te walgen' van het gedrag van de voetballers.
Het gedoe zorgde voor hoogst amusante televisie, maar intussen is het natuurlijk zeer de vraag hoe het nu verder moet met 'Les Bleus'. De Franse bondscoach is door zijn eigen spelers publiekelijk vernederd, dus als hij nog enig gezag genoot bij zijn ploeg, heeft hij dat nu definitief verspeeld. Een normaal mens zou in zijn plaats op staande voet zijn ontslag aanbieden en de spelers in hun eigen sop laten gaarkoken. Van de rest van zijn staf zou je hetzelfde verwachten.
Of Domenech, die niet de indruk maakt een man met veel ruggegraat te zijn, en zijn assistenten dat aandurven, is de vraag. Wordt vervolgd...

Het gelijk van Milla

Er moest in 1990 een presidentieel decreet van staatshoofd Paul Biya aan te pas komen om de 38-jarige Roger Milla opgenomen te krijgen in het team dat Kameroen ging vertegenwoordigen op het WK voetbal in Italië. Hoewel officiële overheidsbemoeienis met voetbalzaken doorgaans ongunstig uitpakt, bleek de Kameroenese president het in dit geval goed gezien te hebben. De veteraan, die buiten Afrika geen enkele bekendheid genoot, inspireerde het elftal tot ongekende prestaties. Kameroen haalde op een haar na zelfs de halve finale - Engeland had twee schwalbes van Gary Lineker nodig om de Ontembare Leeuwen uit te schakelen in een sensationele kwartfinale.
De reputatie die Kameroen aan dat toernooi heeft overgehouden, heeft het steevast betrekkelijk hoog op de FIFA-ranglijst figurerende team sindsdien nooit meer kunnen waarmaken. Sterker nog: het land heeft sinds het toernooi van 1990 maar één wedstrijd meer weten te winnen op de eindronden van het WK - een magere 1-0 tegen Saoedi-Arabië in 2002. Een wedstrijd die zo weinig indruk heeft gemaakt dat zelfs hier iedereen hem vergeten was.
Maar dit jaar zou alles anders lopen, daarvan was de hele natie overtuigd. De Leeuwen hadden immers in de duurbetaalde Samuel Eto'o een van de beste aanvalsleiders ter wereld in hun gelederen en in Paul Le Guen voor het eerst een trainer met enige reputatie, die het aanvankelijk zwalkende elftal met vijf zeges op rij door de kwalificatie had geholpen.
De enige die niet overtuigd was, was Roger Milla. De voormalige vedette liet voor aanvang van het toernooi geen spaan heel van het spel van aanvoerder Samuel Eto'o. De Interster had Kameroen nooit naar een hoger niveau weten te tillen, vond de huidige 'reizende ambassadeur' van de natie.
De reacties op de uitbarsting van Milla hier in Kameroen waren aanvankelijk gemengd. Zelfs de mensen die vonden dat hij gelijk had, vonden het moment, zo vlak voor het WK, nogal ongelukkig gekozen.
Inmiddels heeft Kameroen twee wedstrijden gespeeld en verloren en is het het eerste team dat officieel is uitgeschakeld voor de tweede ronde. Dat is hier hard aangekomen, hoewel de reactie van veel fans inmiddels de gedachten van Milla lijkt te weerspiegelen. 'Hadden we het niet gedacht?', was gisteren de algemene respons. Daar wordt half schertsend aan toegevoegd dat Le Guen zich maar beter niet meer in Kameroen kan laten zien.
Le Guen zelf liet onmiddellijk na de wedstrijd tegen Denemarken weten dat hij er niet over peinst de handdoek in de ring te werpen. Hij heeft nergens spijt van, zei hij, en hij zal dan ook geen ontslag nemen.
Wat natuurlijk niet wil zeggen dat hij na aanstaande donderdag, als Kameroen voor spek en bonen tegen Nederland speelt, bondscoach zal blijven. Als de bond hem niet ontslaat, zal Paul Biya wel weer een presidentieel decreet doen uitgaan...

zaterdag 19 juni 2010

Sprietantenne


De afgelopen twee dagen waren nogal frustrerend voor de voetballiefhebbers hier in huize Tsanga. Normaal gesproken kunnen we hier een stuk of twaalf kabelzenders bekijken, maar de leverancier van de kabelbeelden kampte klaarblijkelijk met technische problemen, waardoor we van eergisteren tot gisteravond verstoken waren van de meeste tv-zenders. Alleen de twee netten van CRTV, de nationale publieke omroep, konden ons bereiken via een geímproviseerde buitenantenne, die bestond uit twee stevige stukken ijzerdraad, bevestigd aan een versleten coax-kabel.
Wie oud genoeg is om zich te herinneren hoe problematisch het was om min of meer heldere beelden te ontvangen op een tv met een ouderwetse sprietantenne, kan zich enigszins de inspanningen voorstellen die zoon des huizes Razi moest verrichten om ons van beeld te voorzien. Staande op een keukenstoel op de betonnen veranda manipuleerde hij de antennesprieten op aanwijzing van de kijkers binnen. Het beste beeld kregen we als hij een onmogelijke pose aannam, waarbij hijzelf onderdeel vormde van het antennesysteem - zoals je vroeger bij een tv met sprietantenne altijd het beste beeld kreeg als je op één been ging staan en intussen met je vrije hand het plafond probeerde aan te raken, wat het kijkgenot niet bevorderde.
Het gevolg was dat we naar drie wedstrijden hebben zitten kijken met beeld dat voornamelijk uit kleurige 'sneeuw' bestond en dat we voor het verloop van de gebeurtenissen op het veld waren aangewezen op de commentatoren, en dat was evenmin altijd al te helder, omdat we bij vlagen de Franstalige en Engelstalige commentatoren tegelijkertijd ontvingen.
Gisteravond was de kabelservice hersteld, zij het met horten en stoten, zodat we konden bekijken hoe Engeland zichzelf kansloos voetbalde tegen Algerije. Ik had liever Duitsland-Servië bekeken...